Nhiễm Toan Ceton Do Đái Tháo Đường: Biến Chứng Nguy Hiểm Cần Phát Hiện Sớm

Nhiễm toan ceton do đái tháo đường (Diabetic Ketoacidosis – DKA) là một biến chứng cấp tính, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Tình trạng này thường gặp ở bệnh nhân đái tháo đường type 1, nhưng cũng có thể xảy ra ở người mắc type 2 khi đường huyết mất kiểm soát nghiêm trọng. Việc nhận biết sớm dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng ngừa nhiễm toan ceton đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe và tính mạng người bệnh. Cùng Sakae Pharma tìm hiểu qua bài viết bên dưới đây nhé!

Nhiễm toan ceton do đái tháo đường

Nhiễm toan ceton do đái tháo đường là gì?

Nhiễm toan ceton là tình trạng rối loạn chuyển hóa xảy ra khi cơ thể thiếu insulin nghiêm trọng, khiến glucose không thể đi vào tế bào để tạo năng lượng. Khi đó, cơ thể phải phân hủy chất béo để sinh năng lượng thay thế, tạo ra các thể ceton.

Khi ceton tích tụ quá nhiều trong máu, chúng làm giảm pH máu, gây toan chuyển hóa, mất cân bằng điện giải và ảnh hưởng nghiêm trọng đến các cơ quan như não, tim và thận. Nếu không được điều trị kịp thời, nhiễm toan ceton có thể dẫn đến hôn mê và tử vong.

Triệu chứng nhiễm toan ceton ở bệnh nhân đái tháo đường

Nhiễm toan ceton do đái tháo đường

Triệu chứng nhiễm toan ceton thường tiến triển nhanh và dễ bị nhầm lẫn với các vấn đề tiêu hóa hoặc mệt mỏi thông thường.

Triệu chứng sớm

  • Khát nước nhiều, đi tiểu nhiều lần
  • Mệt mỏi, uể oải
  • Khô miệng, da khô
  • Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân

Triệu chứng nặng

  • Buồn nôn, nôn nhiều, đau bụng
  • Thở nhanh, sâu (thở kiểu Kussmaul)
  • Hơi thở có mùi trái cây hoặc mùi acetone
  • Lú lẫn, rối loạn ý thức
  • Hôn mê trong trường hợp nặng

⚠️ Cảnh báo: Khi bệnh nhân đái tháo đường có đường huyết cao kéo dài kèm các triệu chứng trên, cần đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Nguyên nhân nhiễm toan ceton do đái tháo đường

Nhiễm toan ceton do đái tháo đường

Một số nguyên nhân phổ biến gây nhiễm toan ceton bao gồm:

Thiếu hoặc ngưng insulin

  • Quên tiêm insulin
  • Tiêm không đủ liều
  • Insulin bị hỏng do bảo quản không đúng cách

Nhiễm trùng và bệnh lý cấp tính

  • Viêm phổi
  • Nhiễm trùng tiết niệu
  • Nhiễm trùng đường hô hấp
  • Nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não

Phát hiện đái tháo đường muộn

Ở nhiều trường hợp, đặc biệt là trẻ em hoặc người trẻ tuổi, nhiễm toan ceton có thể là dấu hiệu đầu tiên của đái tháo đường type 1 chưa được chẩn đoán.

Stress, phẫu thuật, chấn thương

Các yếu tố này làm tăng hormone đối kháng insulin, khiến đường huyết tăng cao nhanh chóng và khó kiểm soát.

Điều trị nhiễm toan ceton ở bệnh nhân đái tháo đường

Nhiễm toan ceton do đái tháo đường

Nhiễm toan ceton là tình trạng cấp cứu, người bệnh cần được điều trị tại bệnh viện.

Bù dịch

  • Truyền dịch tĩnh mạch để bù nước
  • Cải thiện tuần hoàn và hỗ trợ giảm đường huyết

Insulin đường tĩnh mạch

  • Giúp giảm đường huyết từ từ
  • Ngăn chặn quá trình tạo thêm thể ceton

Điều chỉnh rối loạn điện giải

  • Theo dõi và bổ sung kali, natri
  • Phòng ngừa rối loạn nhịp tim nguy hiểm

Theo dõi sát

  • Đường huyết
  • Khí máu
  • Lượng ceton và nước tiểu

Người bệnh không nên tự điều trị tại nhà, vì có thể gây biến chứng nghiêm trọng.

Phòng ngừa nhiễm toan ceton đái tháo đường

Phòng ngừa nhiễm toan ceton là mục tiêu quan trọng trong quản lý đái tháo đường lâu dài.

Kiểm soát đường huyết chặt chẽ

Theo dõi đường huyết thường xuyên giúp phát hiện sớm tình trạng tăng đường huyết kéo dài – nguyên nhân chính gây nhiễm toan ceton.

Tuân thủ điều trị insulin

  • Không tự ý bỏ hoặc giảm liều insulin
  • Tuân theo phác đồ điều trị của bác sĩ

Tính năng nổi bật

– Dữ liệu Glucose theo thời gian thực: Giá trị này biểu thị lượng glucose hiện tại, tự động cập nhật.
– Theo dõi thời gian thực: Cập nhật liên tục nồng độ glucose mỗi phút, biểu thị thông tin rõ ràng cùng mũi tên xu hướng, bất kỳ dữ liệu bất thường nào sẽ được đánh dấu bằng một màu khác.
– Nhỏ gọn, nhẹ và tiện dụng: khối lượng nhẹ chỉ 2.16g, kích thước nhỏ gọn chỉ 22mm tương đường với đồng 20 xu Euro. Thiết kế tối ưu giúp người dùng dễ dàng sử dụng mọi lúc, mọi nơi.

XEM CHI TIẾT

Theo dõi đường huyết liên tục bằng CGM

Các thiết bị đo đường huyết liên tục (CGM) như [LinX CGM] giúp:

  • Theo dõi đường huyết 24/7
  • Cảnh báo sớm khi đường huyết tăng cao bất thường
  • Phát hiện xu hướng tăng nguy hiểm trước khi xuất hiện triệu chứng

Đây là giải pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ nhiễm toan ceton, đặc biệt với người đái tháo đường type 1 hoặc người có tiền sử đường huyết khó kiểm soát.

Xử trí đúng khi bị bệnh

  • Không ngưng insulin dù ăn uống kém
  • Kiểm tra đường huyết thường xuyên hơn khi sốt, nhiễm trùng
  • Đi khám sớm nếu đường huyết tăng cao không kiểm soát được

Kết luận

Nhiễm toan ceton do đái tháo đường là biến chứng nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát nếu người bệnh chủ động theo dõi đường huyết, tuân thủ điều trị và sử dụng các công cụ hỗ trợ hiện đại như LinX CGM.