Ung thư tuyến tụy là bệnh lý ác tính xảy ra tại tuyến tụy – cơ quan nằm sâu trong ổ bụng, phía sau dạ dày, có vai trò quan trọng đối với tiêu hóa và điều hòa đường huyết. Một trong những khó khăn của bệnh là giai đoạn đầu có thể chưa gây ra triệu chứng rõ ràng. Khi các biểu hiện xuất hiện, chúng cũng có thể tương tự nhiều bệnh lý tiêu hóa, gan mật hoặc chuyển hóa khác.

Vậy dấu hiệu ung thư tuyến tụy thường gặp là gì? Đau bụng, vàng da, sụt cân hay thay đổi đường huyết có phải dấu hiệu cảnh báo bệnh? Cùng Sakae Pharma tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Lưu ý: Các triệu chứng được đề cập không đồng nghĩa với việc một người chắc chắn mắc ung thư tuyến tụy. Chẩn đoán cần dựa trên thăm khám và các xét nghiệm phù hợp.

1. Ung thư tuyến tụy là gì?

Tuyến tụy là một cơ quan nằm phía sau dạ dày, tham gia vào quá trình tiêu hóa thức ăn và sản xuất các hormone, trong đó có insulin giúp điều hòa glucose trong máu.

Ung thư tuyến tụy có thể xuất phát từ các loại tế bào khác nhau. Trong đó, ung thư tuyến tụy ngoại tiết phổ biến hơn các khối u thần kinh nội tiết của tuyến tụy.

Do tuyến tụy nằm sâu trong ổ bụng và triệu chứng ban đầu thường không đặc hiệu, bệnh có thể khó được phát hiện sớm. Vì vậy, việc nhận biết những thay đổi bất thường của cơ thể và đi khám khi cần thiết có ý nghĩa quan trọng.

>>> Xem thêm chi tiết: Ung thư tuyến tụy là gì?

2. 8 dấu hiệu ung thư tuyến tụy cần lưu ý

1. Vàng da, vàng mắt

Vàng da và vàng mắt là một trong những biểu hiện đáng chú ý của ung thư tuyến tụy, đặc biệt khi khối u ảnh hưởng đến đường mật.

Người bệnh có thể nhận thấy:

• Da hoặc lòng trắng mắt chuyển vàng.
• Nước tiểu sẫm màu.
• Phân nhạt màu.
• Ngứa da.

Khi đường mật bị chèn ép hoặc tắc nghẽn, bilirubin có thể tích tụ trong cơ thể và gây vàng da. Tuy nhiên, vàng da không phải dấu hiệu đặc hiệu của ung thư tuyến tụy. Sỏi mật, viêm gan và các bệnh lý gan mật khác cũng có thể gây tình trạng này.

Do đó, nếu xuất hiện vàng da hoặc vàng mắt không rõ nguyên nhân, nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tự chẩn đoán.

2. Đau bụng hoặc đau lưng kéo dài

Một dấu hiệu khác có thể gặp là đau vùng bụng trên hoặc giữa, đôi khi cơn đau lan ra phía sau lưng. Đau có thể liên quan đến vị trí khối u và mức độ ảnh hưởng đến các cơ quan, mô hoặc dây thần kinh xung quanh tuyến tụy. Tuy nhiên, đau bụng và đau lưng là những triệu chứng rất phổ biến, có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như bệnh tiêu hóa, cơ xương khớp hoặc các vấn đề khác.

Vì vậy, không nên dựa vào vị trí đau để kết luận có ung thư tuyến tụy.

3. Sụt cân không chủ ý, chán ăn

Sụt cân không rõ nguyên nhân là triệu chứng có thể xuất hiện ở người mắc ung thư tuyến tụy. Người bệnh có thể:

• Giảm cân dù không chủ động ăn kiêng.
• Ăn uống kém ngon.
• Nhanh cảm thấy no.
• Giảm lượng thức ăn trong ngày.

Sụt cân có thể liên quan đến việc cơ thể thay đổi chuyển hóa, giảm cảm giác thèm ăn hoặc ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa. Tuy nhiên, sụt cân cũng có thể xảy ra do nhiều bệnh lý khác. Nếu cân nặng giảm đáng kể mà không có nguyên nhân rõ ràng, nên được đánh giá y tế.

4. Buồn nôn, nôn hoặc khó chịu sau ăn

Một số trường hợp có thể xuất hiện buồn nôn, nôn hoặc đau, khó chịu sau khi ăn. Nếu khối u phát triển và ảnh hưởng đến đường tiêu hóa, thức ăn có thể khó di chuyển bình thường, từ đó gây cảm giác buồn nôn hoặc nôn.

Triệu chứng này cũng dễ nhầm với viêm dạ dày, trào ngược dạ dày – thực quản, rối loạn tiêu hóa hoặc nhiều vấn đề khác. Vì vậy, nếu tình trạng kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, cần tìm nguyên nhân thay vì chỉ điều trị triệu chứng tại nhà.

5. Thay đổi tiêu hóa và phân bất thường

Một số người có thể nhận thấy sự thay đổi về đặc điểm phân, chẳng hạn:

• Phân nhạt màu.
• Phân có nhiều chất béo, có thể nổi trên nước.
• Thay đổi thói quen tiêu hóa.

Khi dòng mật hoặc enzyme tiêu hóa từ tuyến tụy xuống ruột bị ảnh hưởng, quá trình tiêu hóa chất béo có thể thay đổi. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến phân có thể trở nên nhạt màu hoặc nhiều mỡ. Tuy nhiên, những thay đổi này không chỉ xảy ra trong ung thư tuyến tụy mà còn có thể liên quan đến nhiều bệnh lý gan mật và tiêu hóa.

6. Mệt mỏi, suy nhược kéo dài

Cảm giác mệt mỏi hoặc suy nhược kéo dài cũng có thể xuất hiện. Người bệnh có thể cảm thấy thiếu năng lượng, giảm khả năng thực hiện các hoạt động thường ngày dù không vận động quá sức.

Tuy nhiên, đây là triệu chứng không đặc hiệu. Thiếu ngủ, căng thẳng, thiếu máu, nhiễm trùng, rối loạn chuyển hóa và nhiều bệnh lý khác cũng có thể gây mệt mỏi. Vì vậy, không nên xem mệt mỏi đơn thuần là dấu hiệu của ung thư tuyến tụy.

7. Đường huyết thay đổi hoặc xuất hiện đái tháo đường

Đây là dấu hiệu đáng chú ý vì tuyến tụy có vai trò sản xuất insulin và điều hòa đường huyết. Ung thư tuyến tụy có thể liên quan đến tình trạng đường huyết tăng hoặc đái tháo đường ở một số người. Một số thay đổi về glucose có thể chưa gây ra triệu chứng rõ ràng nhưng có thể được phát hiện thông qua xét nghiệm máu. Tuy nhiên, cần đặc biệt lưu ý:

• Mắc đái tháo đường hoặc có đường huyết cao không đồng nghĩa với mắc ung thư tuyến tụy.
• Phần lớn trường hợp đường huyết tăng có thể liên quan đến các nguyên nhân chuyển hóa và lối sống phổ biến hơn.

Theo dõi đường huyết có vai trò gì?

Đối với người đang cần kiểm soát glucose, việc theo dõi đường huyết thường xuyên giúp quan sát sự thay đổi của glucose trong ngày và cung cấp thêm dữ liệu khi trao đổi với nhân viên y tế.

LinX CGM là thiết bị theo dõi glucose liên tục, hỗ trợ người dùng quan sát xu hướng đường huyết theo thời gian mà không cần thực hiện nhiều lần lấy máu đầu ngón tay. Dữ liệu glucose có thể được theo dõi thông qua ứng dụng, giúp người dùng hiểu rõ hơn sự thay đổi đường huyết trong sinh hoạt hằng ngày.

Lưu ý: LinX CGM là thiết bị hỗ trợ theo dõi glucose, không phải thiết bị chẩn đoán ung thư tuyến tụy. Những bất thường về đường huyết cần được bác sĩ đánh giá trong tổng thể tình trạng sức khỏe.

Bộ theo dõi đường huyết liên tục LinX CGM

Tính năng nổi bật

– Dữ liệu Glucose theo thời gian thực: Giá trị này biểu thị lượng glucose hiện tại, tự động cập nhật.
– Theo dõi thời gian thực: Cập nhật liên tục nồng độ glucose mỗi phút, biểu thị thông tin rõ ràng cùng mũi tên xu hướng, bất kỳ dữ liệu bất thường nào sẽ được đánh dấu bằng một màu khác.
– Nhỏ gọn, nhẹ và tiện dụng: khối lượng nhẹ chỉ 2.16g, kích thước nhỏ gọn chỉ 22mm tương đường với đồng 20 xu Euro. Thiết kế tối ưu giúp người dùng dễ dàng sử dụng mọi lúc, mọi nơi.

XEM CHI TIẾT

8. Một số biểu hiện khác khi bệnh tiến triển

Ngoài các triệu chứng trên, ung thư tuyến tụy có thể gây ra những biểu hiện khác tùy vị trí, kích thước khối u và mức độ lan rộng. Một số trường hợp có thể gặp tình trạng hình thành cục máu đông, gan hoặc túi mật to. Tuy nhiên, những biểu hiện này cũng không đặc hiệu và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác. Do đó, việc xác định nguyên nhân cần dựa trên thăm khám và xét nghiệm thay vì chỉ dựa vào triệu chứng.

3. Dấu hiệu ung thư tuyến tụy giai đoạn đầu có dễ nhận biết không?

Đây là một trong những vấn đề khiến ung thư tuyến tụy khó phát hiện. Ở giai đoạn sớm, bệnh có thể không gây ra triệu chứng đáng chú ý. Khi triệu chứng xuất hiện, chúng thường không đặc hiệu và có thể giống với nhiều bệnh lý thông thường.

Vì vậy, không nên chờ đến khi xuất hiện đồng thời nhiều dấu hiệu mới đi khám. Những thay đổi bất thường như sụt cân không chủ ý, vàng da, đau bụng hoặc lưng kéo dài, thay đổi tiêu hóa hay đường huyết bất thường nên được đánh giá dựa trên tình trạng cụ thể của từng người.

Hiện nay, chưa có phương pháp sàng lọc thường quy được khuyến nghị cho toàn bộ dân số có nguy cơ trung bình đối với ung thư tuyến tụy.

4. Khi nào nên đi khám?

Bạn nên cân nhắc đi khám nếu xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện bất thường như:

• Vàng da hoặc vàng mắt không rõ nguyên nhân.
• Nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu.
• Sụt cân không chủ ý.
• Đau bụng hoặc đau lưng kéo dài.
• Chán ăn kéo dài.
• Buồn nôn, nôn hoặc khó chịu sau ăn tái diễn.
• Thay đổi tiêu hóa kéo dài.
• Đường huyết thay đổi bất thường kèm các biểu hiện khác.

Điều quan trọng là không tự chẩn đoán ung thư tuyến tụy dựa trên một triệu chứng đơn lẻ. Nhiều triệu chứng trong số này có thể xuất phát từ những bệnh lý phổ biến hơn.

5. Chẩn đoán ung thư tuyến tụy bằng cách nào?

Khi có dấu hiệu nghi ngờ, bác sĩ có thể khai thác bệnh sử, khám lâm sàng và chỉ định các xét nghiệm cần thiết. Một số phương pháp có thể được sử dụng gồm:

5.1. Xét nghiệm máu

Xét nghiệm chức năng gan có thể được thực hiện, đặc biệt ở người có vàng da. Một số dấu ấn ung thư như CA 19-9 hoặc CEA có thể được sử dụng để hỗ trợ đánh giá.

Tuy nhiên, CA 19-9 không đủ chính xác để tự xác định một người có mắc ung thư tuyến tụy hay không. Chỉ số này có thể tăng trong một số tình trạng khác và không phải người mắc ung thư tuyến tụy đều có CA 19-9 tăng.

5.2. Chẩn đoán hình ảnh

Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định CT, MRI hoặc các phương pháp hình ảnh khác để đánh giá tuyến tụy và những khu vực liên quan.

5.3. Sinh thiết

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết để lấy mẫu mô và kiểm tra tế bào dưới kính hiển vi. Việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào triệu chứng, kết quả khám ban đầu và tình trạng cụ thể của người bệnh.

Câu hỏi thường gặp về dấu hiệu ung thư tuyến tụy

1. Dấu hiệu đầu tiên của ung thư tuyến tụy là gì?

Không có một dấu hiệu đầu tiên cố định ở tất cả người bệnh. Giai đoạn đầu có thể chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh có biểu hiện, vàng da, đau bụng hoặc lưng, sụt cân và chán ăn là một số triệu chứng có thể gặp.

2. Ung thư tuyến tụy đau ở đâu?

Đau có thể xuất hiện ở vùng bụng trên hoặc giữa và đôi khi lan ra lưng. Tuy nhiên, đau bụng hoặc đau lưng không phải dấu hiệu đặc hiệu của ung thư tuyến tụy.

3. Sụt cân có phải dấu hiệu ung thư tuyến tụy không?

Sụt cân không chủ ý có thể gặp ở người mắc ung thư tuyến tụy nhưng cũng có rất nhiều nguyên nhân khác. Nếu giảm cân không rõ nguyên nhân hoặc diễn ra nhanh, nên đi khám để tìm nguyên nhân.

4. Tiểu đường có phải dấu hiệu ung thư tuyến tụy?

Có mối liên hệ giữa ung thư tuyến tụy và những thay đổi về đường huyết, nhưng tiểu đường không có nghĩa là người bệnh mắc ung thư tuyến tụy. Cần đánh giá toàn diện dựa trên triệu chứng, tiền sử và các xét nghiệm cần thiết.

Kết luận

Dấu hiệu ung thư tuyến tụy có thể bao gồm vàng da, đau bụng hoặc lưng, sụt cân không chủ ý, chán ăn, thay đổi tiêu hóa, buồn nôn, mệt mỏi và một số thay đổi về đường huyết. Tuy nhiên, những biểu hiện này không đặc hiệu và có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý khác.

Thông tin trong bài nhằm mục đích cung cấp kiến thức sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị trực tiếp từ bác sĩ.

• Liên hệ để tư vấn và mua hàng: 088 682 7766
• Mua trực tiếp sản phẩm LinX CGM trên Shopee để được ưu đãi.