Ho Đờm Có Mùi Tanh Là Dấu Hiệu Của Bệnh Gì? Có Nguy Hiểm Không?

Ho đờm có mùi tanh có thể khiến nhiều người lo lắng, đặc biệt khi tình trạng kéo dài hoặc đi kèm đờm vàng, xanh, đau ngực hay khó thở. Tuy nhiên, mùi tanh của đờm không phải là một bệnh cụ thể mà có thể xuất hiện do dịch tiết đường hô hấp bị ứ đọng, tình trạng viêm/nhiễm trùng hoặc đờm có lẫn máu, mủ. Nguyên nhân có thể liên quan đến mũi xoang, phế quản hoặc phổi.

Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào mùi đờm để tự chẩn đoán bệnh. Cần xem xét đồng thời màu sắc và tính chất đờm, thời gian ho cùng các triệu chứng đi kèm. Một số trường hợp có thể cải thiện khi nguyên nhân nhẹ được kiểm soát, nhưng nếu ho đờm có mùi tanh kèm khó thở, đau ngực, sốt kéo dài hoặc ho ra máu, người bệnh nên đến các cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. Cùng Sakae Pharma tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Ho đờm có mùi tanh là gì? Có nguy hiểm không?

Đờm là chất nhầy được đường hô hấp tiết ra để giữ ẩm và giữ lại bụi, vi sinh vật, tác nhân kích thích. Ở người khỏe mạnh, chất nhầy được hệ lông chuyển đưa dần lên họng để đào thải, thường trong hoặc trắng đục và gần như không mùi.

Khi lượng dịch tiết tăng hoặc khả năng làm sạch đường thở giảm, đờm có thể ứ đọng, thường gặp khi đường thở viêm, nhiễm trùng hoặc tổn thương kéo dài. Mùi khó chịu chủ yếu do vi khuẩn phân hủy protein và mô trong dịch tiết. Vì vậy, mùi tanh thường gắn với viêm nhiễm, nhưng bản thân mùi đờm không đủ để xác định bạn đang mắc bệnh gì.

>>> Xem thêm: Ho có đờm kéo dài không khỏi?

2. Ho đờm có mùi tanh cảnh báo bệnh lý gì?

Có nhiều nguyên nhân có thể khiến người bệnh ho và khạc đờm có mùi bất thường. Một số nguyên nhân thường được cân nhắc gồm:

2.1. Viêm đường hô hấp

Viêm phế quản hoặc các nhiễm trùng đường hô hấp có thể gây ho và tăng tiết đờm. Đờm có thể thay đổi về màu sắc, độ đặc và mùi trong quá trình bệnh diễn tiến. Tuy nhiên, màu hoặc mùi của đờm không thể được sử dụng đơn độc để khẳng định nhiễm khuẩn hay xác định có cần dùng kháng sinh hay không.

Nếu ho kèm sốt, mệt nhiều, đau ngực hoặc khó thở, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.

2.2. Viêm phổi

Viêm phổi có thể gây ho có đờm, sốt, đau ngực và khó thở. Một số trường hợp đờm có thể thay đổi về màu sắc hoặc mùi. Nếu tình trạng ho đờm xuất hiện cùng sốt cao, khó thở, đau ngực khi hít sâu hoặc cảm giác mệt bất thường, không nên chỉ tìm cách làm giảm đờm tại nhà mà cần được kiểm tra.

2.3. Viêm mũi xoang và dịch chảy xuống họng

Không phải tất cả trường hợp người bệnh cảm thấy “đờm” đều xuất phát từ phổi. Ở người bị viêm mũi xoang, dịch nhầy có thể chảy từ phía sau mũi xuống họng, gây cảm giác vướng họng, phải khạc nhổ hoặc ho thường xuyên. Bệnh lý đường hô hấp trên cũng là một nguyên nhân cần được xem xét khi đánh giá tình trạng ho kéo dài.

Vì vậy, nếu ho đờm có mùi tanh nhưng đồng thời có nghẹt mũi, chảy nước mũi, đau hoặc nặng vùng mặt, dịch nhầy ở họng, cần lưu ý cả nguyên nhân từ mũi xoang.

2.4. Giãn phế quản

Giãn phế quản là tình trạng các phế quản bị tổn thương và giãn bất thường, khiến chất nhầy khó được làm sạch và dễ tích tụ. Người bệnh thường có ho kéo dài, khạc đờm nhiều, đôi khi kèm khó thở, khò khè, đau ngực hoặc ho ra máu. Khi xảy ra đợt nhiễm trùng, lượng đờm có thể tăng, màu đờm thay đổi và mùi trở nên khó chịu hơn.

Nếu thường xuyên ho đờm mỗi ngày, đặc biệt là lượng đờm nhiều hoặc có những đợt tái phát, người bệnh nên được bác sĩ hô hấp đánh giá thay vì chỉ xử lý triệu chứng.

2.5. Áp xe phổi

Áp xe phổi là một nguyên nhân ít gặp hơn nhưng cần lưu ý khi đờm có mùi hôi rất rõ, đặc biệt nếu lượng đờm nhiều. Người bệnh có thể đồng thời xuất hiện:

• Sốt.
• Ho khạc nhiều đờm.
• Đau ngực.
• Mệt mỏi.
• Sụt cân.
• Ho ra máu.

Các tài liệu lâm sàng ghi nhận đờm có mùi hôi kèm sốt và các triệu chứng toàn thân là biểu hiện có thể gặp ở áp xe phổi. Đây không phải tình trạng nên tự điều trị bằng thuốc mua ngoài.

2.6. Bệnh phổi mạn tính gây ứ đọng đờm

Một số bệnh hô hấp mạn tính có thể khiến người bệnh tăng tiết chất nhầy hoặc khó đưa đờm ra ngoài. Khi chất nhầy tích tụ, nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp cũng có thể tăng. Ở người mắc bệnh phổi mạn tính, nếu nhận thấy lượng đờm tăng đột ngột, đờm đổi màu hoặc mùi, ho và khó thở nặng hơn, đó có thể là dấu hiệu bệnh đang diễn tiến xấu hơn và cần được đánh giá.

2.7. Đờm có lẫn máu

“Mùi tanh” đôi khi có thể khiến người bệnh liên tưởng đến mùi máu. Nếu đờm thực sự có vệt máu, màu hồng, đỏ hoặc nâu, cần chú ý hơn thay vì chỉ tập trung vào mùi. Ho ra máu có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý hô hấp khác nhau, trong đó có giãn phế quản và nhiễm trùng đường hô hấp.

Không nên tự kết luận ho đờm có mùi tanh là ung thư phổi. Triệu chứng này không có tính đặc hiệu cho ung thư và cần được bác sĩ đánh giá dựa trên toàn bộ bệnh sử, khám lâm sàng và các xét nghiệm cần thiết.

3. Khi nào cần đi khám?

Nên đi khám nếu ho có đờm kéo dài, tái diễn hoặc nặng dần, đặc biệt khi có một trong các dấu hiệu:

• Ho kéo dài trên 3 tuần
• Lượng đờm ngày càng nhiều, mùi hôi/tanh kéo dài
• Đờm chuyển vàng, xanh hoặc có nhiều mủ
• Sốt hoặc sốt tái diễn
• Khó thở, thở khò khè
• Đau tức ngực, đặc biệt khi hít sâu hoặc ho
• Ho ra máu hoặc đờm có máu
• Mệt mỏi nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân

Nếu khó thở nghiêm trọng hoặc ho ra lượng máu nhiều, cần tìm sự chăm sóc y tế khẩn cấp ngay.

4. Nên làm gì để giảm ho có đờm

4.1. Uống đủ nước, giữ ẩm đường hô hấp

Uống đủ nước giúp duy trì độ ẩm cơ thể và có thể hỗ trợ làm loãng dịch tiết, giúp khạc đờm dễ hơn; không cần cố uống quá nhiều trong thời gian ngắn, và người bệnh tim, thận nên theo hướng dẫn riêng của bác sĩ. Bên cạnh đó, nên tránh để không khí trong phòng quá khô, vệ sinh mũi phù hợp nếu nghẹt mũi hoặc viêm xoang, hạn chế khói thuốc lá, khói bụi và mùi hóa chất, giữ không gian sống thông thoáng.

4.2. Chủ động làm sạch đờm

Mục tiêu của các kỹ thuật làm sạch đường thở là hỗ trợ đưa dịch tiết ra ngoài, gồm ho có kiểm soát thay vì cố ho liên tục, kỹ thuật thở phù hợp và vận động nhẹ nếu sức khỏe cho phép.

Một số thiết bị hỗ trợ hô hấp như AirPhysio, hoạt động theo nguyên lý dao động áp lực đường thở (OPEP), cũng có thể dùng như biện pháp bổ trợ giúp làm long và đẩy đờm ứ đọng khi thở ra. Đây chỉ là biện pháp hỗ trợ, không thay thế điều trị nguyên nhân; người có bệnh hô hấp mạn tính hoặc giãn phế quản nên được nhân viên y tế hướng dẫn trước khi áp dụng.

Thiết bị hỗ trợ hô hấp AirPhysio

Tính năng nổi bật

• Làm sạch đường thở: loại bỏ đờm, chất nhầy, giảm tắc nghẽn đường thở
• Góp phần hỗ trợ tăng dung tích phổi tự nhiên, cải thiện chức năng hô hấp, giúp bạn thở dễ dàng hơn.
• Hỗ trợ quá trình phục hồi sau phẫu thuật như: phẫu thuật tim, phẫu thuật ổ bụng…việc sử dụng Airphysio giúp kích thích việc đào thải chất bài tiết, ngăn ngừa xẹp phổi và tăng thể tích phổi của bệnh nhân.
• Kiểm soát bệnh hen suyễn hiệu quả, giảm ngủ ngáy và mắc chứng ngừng thở khi ngủ

XEM CHI TIẾT

4.3. Không tự mua kháng sinh hoặc thuốc tiêu đờm

Không nên tự mua và dùng kháng sinh chỉ vì đờm có mùi tanh hoặc đổi màu, điều này không đủ để xác định nguyên nhân hay chọn thuốc phù hợp. Nhiều trường hợp bác sĩ cần lấy mẫu đờm xét nghiệm trước khi quyết định. Thuốc tiêu đờm, thuốc ho cũng không nên dùng tùy tiện, nhất là với người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền, đang dùng nhiều loại thuốc khác.

Câu hỏi thường gặp

Ho đờm mùi tanh có tự khỏi không? Nếu chỉ xuất hiện thoáng qua, không kèm dấu hiệu bất thường, có thể theo dõi thêm. Nhưng nếu mùi rõ rệt, kéo dài hoặc kèm sốt, khó thở, nên đi khám thay vì chờ tự khỏi.

Có cần uống kháng sinh ngay không? Không. Việc dùng kháng sinh cần dựa trên chẩn đoán của bác sĩ, không chỉ dựa vào mùi hay màu đờm, tự ý dùng có thể gây kháng thuốc mà không giải quyết đúng nguyên nhân.

Đờm mùi tanh ở trẻ em có khác người lớn không? Ở trẻ em, triệu chứng này cần được thăm khám sớm hơn vì trẻ có nguy cơ diễn tiến nhanh sang biến chứng nặng hơn người lớn.

Bao lâu thì nên đi khám? Nếu ho kéo dài trên 3 tuần, hoặc xuất hiện sốt, khó thở, đau ngực, ho ra máu ở bất kỳ thời điểm nào, nên đi khám ngay.

Kết luận

Ho đờm có mùi tanh không đồng nghĩa với một bệnh cụ thể mà có thể liên quan đến viêm đường hô hấp, viêm mũi xoang, ứ đọng đờm, giãn phế quản hoặc một số bệnh lý phổi cần kiểm tra. Nếu triệu chứng nhẹ, không có dấu hiệu cảnh báo, có thể chú ý uống đủ nước, tránh khói bụi và hỗ trợ làm sạch đờm phù hợp. Ngược lại, ho kéo dài, mùi ngày càng rõ, sốt, khó thở, đau ngực hoặc có máu trong đờm là dấu hiệu nên đi khám để tìm đúng nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Nếu gặp tình trạng ho đờm có mùi tanh kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

• Liên hệ để tư vấn và mua Airphysio: 088 682 7766
• Mua trực tiếp sản phẩm AirPhysio tại đây.