Ngứa họng ho có đờm: Nguyên nhân, cách xử lý và khi nào cần đi khám?

Ngứa họng kèm ho có đờm là tình trạng khá thường gặp, nhất là khi thời tiết thay đổi, đường hô hấp bị kích thích hoặc cơ thể đang mắc các bệnh lý hô hấp. Cảm giác ngứa, vướng ở cổ họng có thể khiến người bệnh muốn ho hoặc khạc nhổ liên tục để loại bỏ dịch nhầy.

Tuy nhiên, ngứa họng ho có đờm không phải lúc nào cũng do viêm họng. Tình trạng này còn có thể liên quan đến cảm lạnh, dị ứng, viêm mũi xoang, chảy dịch mũi sau, viêm phế quản hoặc các yếu tố như khói thuốc và bụi trong không khí. Vậy ngứa họng ho có đờm là dấu hiệu của bệnh gì? Làm thế nào để giảm khó chịu và hỗ trợ làm sạch đường thở? Cùng Sakae Pharma tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

1. Ngứa họng ho có đờm là gì?

Ngứa họng ho có đờm thường là biểu hiện của tình trạng kích thích hoặc viêm ở đường hô hấp, khiến cơ thể tăng tiết dịch nhầy và kích hoạt phản xạ ho để đào thải chất tiết. Nguyên nhân có thể xuất phát từ vùng mũi, họng hoặc đường hô hấp dưới.

Ngứa họng có thể được mô tả bằng cảm giác:

• Nhột hoặc châm chích trong cổ họng.
• Khô, rát hoặc vướng họng.
• Muốn hắng giọng, khạc nhổ.
• Ho từng cơn hoặc ho nhiều lần trong ngày.

Khi đường hô hấp tăng tiết chất nhầy, người bệnh có thể cảm thấy có đờm ở cổ họng. Đờm có thể được đưa ra ngoài thông qua ho hoặc khạc nhổ.

2. Ngứa họng ho có đờm là dấu hiệu của bệnh gì?

Có nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng này. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

Cảm lạnh hoặc nhiễm virus đường hô hấp

Cảm lạnh và các nhiễm virus đường hô hấp có thể gây ngứa, đau hoặc rát họng kèm ho. Người bệnh cũng có thể xuất hiện sổ mũi, nghẹt mũi, mệt mỏi hoặc sốt. Trong những trường hợp này, tình trạng ho có đờm có thể xuất hiện khi dịch tiết đường hô hấp tăng lên.

>>> Xem thêm: Nhiễm trùng đường hô hấp

Viêm họng

Viêm họng thường gây khó chịu tại vùng họng như đau, rát, khô hoặc ngứa họng. Ho có thể xuất hiện cùng với các triệu chứng khác tùy nguyên nhân. Nếu đau họng nhiều, sốt hoặc triệu chứng ngày càng nghiêm trọng, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Viêm mũi xoang và chảy dịch mũi sau

Một nguyên nhân dễ bị bỏ qua là dịch nhầy từ mũi hoặc xoang chảy xuống phía sau họng. Tình trạng này có thể khiến người bệnh tưởng rằng mình “có đờm ở cổ họng”, đồng thời xuất hiện:

• Nghẹt mũi.
• Chảy nước mũi.
• Cảm giác có dịch chảy xuống họng.
• Thường xuyên phải hắng giọng hoặc khạc nhổ.
• Ho nhiều hơn khi nằm hoặc vào ban đêm.

Dị ứng đường hô hấp

Dị ứng với bụi nhà, phấn hoa, nấm mốc hoặc các tác nhân khác có thể gây kích thích niêm mạc đường hô hấp. Người bị dị ứng thường có thêm các biểu hiện như hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong và ho.

Viêm phế quản

Viêm phế quản có thể gây ho, tăng tiết chất nhầy và cảm giác khó chịu ở đường hô hấp. Một số trường hợp có thể xuất hiện khò khè hoặc tức ngực. Nếu ho có đờm kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần, không nên chỉ tìm cách giảm ho mà cần xác định nguyên nhân.

Hen phế quản

Ho, đặc biệt ho tái diễn về đêm hoặc khi tiếp xúc với các yếu tố kích thích, có thể đi kèm khò khè, khó thở hoặc cảm giác nặng ngực. Người có những triệu chứng này nên được đánh giá bởi nhân viên y tế thay vì tự xác định nguyên nhân dựa trên tình trạng đờm.

Trào ngược dạ dày – thực quản

Trào ngược cũng có thể liên quan đến tình trạng ho và khó chịu ở họng. Một số dấu hiệu gợi ý gồm ho về đêm, khàn tiếng, cảm giác vướng họng, ợ nóng hoặc ợ chua.

>> Xem thêm: Tại sao trào ngược dạ dày gây khó thở

3. Nhận biết nguyên nhân ngứa họng ho có đờm qua triệu chứng đi kèm

Không thể xác định chính xác nguyên nhân chỉ dựa vào một triệu chứng. Tuy nhiên, các biểu hiện đi kèm có thể giúp định hướng:

Bảng trên chỉ có giá trị tham khảo, không thay thế chẩn đoán của bác sĩ.

4. Ngứa họng ho có đờm phải làm sao?

Nếu triệu chứng nhẹ và chưa có dấu hiệu cảnh báo, một số biện pháp chăm sóc có thể giúp giảm cảm giác khó chịu và hỗ trợ quá trình đào thải dịch tiết.

Uống đủ nước

Bổ sung đủ nước giúp duy trì độ ẩm cho niêm mạc đường hô hấp. Khi dịch tiết quá đặc, người bệnh thường có cảm giác đờm khó khạc hơn. Có thể chia nhỏ lượng nước trong ngày thay vì uống quá nhiều cùng một lúc.

Vệ sinh mũi họng

Nếu đi kèm nghẹt mũi hoặc chảy dịch mũi sau, chú ý vệ sinh mũi phù hợp có thể giúp hạn chế tình trạng dịch tiết đọng lại và chảy xuống họng. Có thể súc họng bằng nước muối sinh lý hoặc nước sạch phù hợp để giữ vệ sinh vùng họng.

Hạn chế khói thuốc và bụi

Khói thuốc, bụi và các chất ô nhiễm trong không khí có thể kích thích đường hô hấp, khiến tình trạng ho và tiết dịch nhầy trở nên khó chịu hơn. Người thường xuyên tiếp xúc với môi trường nhiều bụi nên chủ động giảm thời gian tiếp xúc và sử dụng các biện pháp bảo vệ đường hô hấp phù hợp.

Nghỉ ngơi và theo dõi triệu chứng

Bên cạnh chăm sóc tại nhà, nên theo dõi diễn tiến của:

• Mức độ ho.
• Lượng đờm.
• Màu sắc và tính chất đờm.
• Sốt.
• Khó thở hoặc khò khè.
• Thời gian triệu chứng kéo dài.

Nếu tình trạng không cải thiện hoặc ngày càng nặng, nên đi khám.

Hỗ trợ làm sạch đường thở khi có nhiều đờm

Với người thường xuyên có đờm đặc, khó khạc, một số thiết bị hỗ trợ hô hấp không xâm lấn như AirPhysio, hoạt động theo nguyên lý dao động áp lực dương (OPEP), được nhiều người dùng như công cụ hỗ trợ làm loãng và đẩy đờm ra dễ hơn. Đây là biện pháp hỗ trợ, không thay thế điều trị y tế, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt với người có bệnh hô hấp nền.

Thiết bị hỗ trợ hô hấp AirPhysio

Tính năng nổi bật

• Làm sạch đường thở: loại bỏ đờm, chất nhầy, giảm tắc nghẽn đường thở
• Góp phần hỗ trợ tăng dung tích phổi tự nhiên, cải thiện chức năng hô hấp, giúp bạn thở dễ dàng hơn.
• Hỗ trợ quá trình phục hồi sau phẫu thuật như: phẫu thuật tim, phẫu thuật ổ bụng…việc sử dụng Airphysio giúp kích thích việc đào thải chất bài tiết, ngăn ngừa xẹp phổi và tăng thể tích phổi của bệnh nhân.
• Kiểm soát bệnh hen suyễn hiệu quả, giảm ngủ ngáy và mắc chứng ngừng thở khi ngủ

XEM CHI TIẾT

5. Đờm màu gì cần lưu ý?

Màu sắc của đờm có thể thay đổi theo tình trạng đường hô hấp, nhưng không nên dựa riêng vào màu đờm để tự chẩn đoán bệnh hoặc quyết định dùng thuốc.

Đờm trong hoặc trắng

Có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng khác nhau như kích ứng đường hô hấp, cảm lạnh hoặc dị ứng.

Đờm vàng hoặc xanh

Đờm vàng hoặc xanh có thể xuất hiện trong quá trình viêm đường hô hấp nhưng không đồng nghĩa chắc chắn với nhiễm khuẩn. Do đó, không nên tự ý mua và sử dụng kháng sinh chỉ vì nhận thấy đờm đổi màu.

Đờm có máu

Đờm có lẫn máu, đặc biệt khi xuất hiện nhiều lần hoặc đi kèm khó thở, đau ngực, sốt hay tình trạng sức khỏe xấu đi, cần được đánh giá y tế.

6. Ngứa họng ho có đờm bao lâu thì khỏi?

Thời gian cải thiện phụ thuộc vào nguyên nhân. Nếu triệu chứng xuất hiện do kích ứng nhẹ, cảm lạnh hoặc yếu tố môi trường, tình trạng có thể cải thiện khi tác nhân được loại bỏ và cơ thể hồi phục.

Ngược lại, nếu ngứa họng và ho có đờm liên quan đến dị ứng, viêm mũi xoang, hen, viêm phế quản hoặc một bệnh lý hô hấp khác, triệu chứng có thể kéo dài hoặc tái diễn nếu nguyên nhân chưa được kiểm soát. Nếu ngứa họng ho có đờm kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc ngày càng nặng, không nên chỉ tiếp tục tự chăm sóc tại nhà mà cần tìm nguyên nhân.

7. Khi nào ngứa họng ho có đờm cần đi khám?

Người bệnh nên cân nhắc đi khám nếu có một trong các biểu hiện:

• Ho kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng.
• Khó thở.
• Khò khè rõ.
• Đau hoặc tức ngực.
• Sốt kéo dài.
• Ho ra máu.
• Đờm bất thường kéo dài.
• Triệu chứng ảnh hưởng nhiều đến giấc ngủ và sinh hoạt.
• Tình trạng thường xuyên tái diễn.

Đặc biệt, nếu khó thở tăng nhanh, đau ngực dữ dội hoặc ho ra lượng máu đáng kể, cần được chăm sóc y tế kịp thời.

8. Cách phòng ngừa ngứa họng, ho có đờm tái diễn

Một số thói quen có thể giúp hạn chế các yếu tố kích thích đường hô hấp:

• Không hút thuốc và hạn chế tiếp xúc với khói thuốc.
• Hạn chế tiếp xúc với bụi, khói và môi trường ô nhiễm.
• Giữ không gian sống sạch và thông thoáng.
• Vệ sinh mũi họng phù hợp.
• Uống đủ nước.
• Duy trì vận động và nghỉ ngơi hợp lý.
• Kiểm soát tốt các bệnh lý hô hấp nếu đang mắc.
• Theo dõi các yếu tố khiến triệu chứng xuất hiện hoặc tái diễn.

Với người thường xuyên có nhiều chất nhầy đường thở, có thể tìm hiểu thêm các phương pháp làm sạch đường thở phù hợp với tình trạng của mình. AirPhysio là một trong những thiết bị sử dụng cơ chế OPEP được thiết kế cho mục đích hỗ trợ này.

Kết luận

Ngứa họng ho có đờm có thể chỉ là triệu chứng tạm thời do cảm lạnh, dị ứng hoặc các yếu tố kích thích, nhưng cũng có thể liên quan đến bệnh lý ở mũi xoang, họng, phế quản hoặc đường hô hấp. Vì vậy, thay vì chỉ tìm cách “cắt ho”, người bệnh nên chú ý đến nguyên nhân và các triệu chứng đi kèm.

• Liên hệ để tư vấn và mua Airphysio: 088 682 7766
• Mua trực tiếp sản phẩm AirPhysio tại đây.